Dasturlash tili emas, dasturchining fikrlashi muhim
01 Yanvar, 2026 40
Ko‘p ustozlardan eshitilgan bir gap bor: “Dasturchi uchun dasturlash tili muhim emas, u har qanday tilda ishlab ketaverishi kerak.” Bir qarashda bu fikr keskin yoki bahsli tuyulishi mumkin. Ammo vaqt o‘tib, real loyihalar va haqiqiy muammolar bilan yuzlashgan sari bu gapning qanchalik to‘g‘ri ekanini tushuna boshlaysan.
Dasturlash tili — bu kompyuter bilan muloqot qilish usuli, xolos. U maqsad emas, vosita. Asl vazifa esa muammoni tushunish, uni tahlil qilish va eng to‘g‘ri yechimni topishdir. Agar dasturchi masalani mantiqan yecha olsa, u yechimni istalgan tilda ifodalab bera oladi. Bugun bir tilda yozilgan fikr, ertaga boshqa tilda ham bemalol qayta yoziladi.
Kuchli dasturchini ajratib turadigan narsa sintaksisni yod bilish emas. Balki vaziyatni to‘g‘ri baholash, muammoni kichik bo‘laklarga ajratish, oqibatlarini oldindan ko‘ra olish va kodni tizimli fikr bilan qurishdir. Shu sababli tajribali dasturchi yangi tilga duch kelganda qo‘rqmaydi — u dokumentatsiyani ochadi, misollarni ko‘radi va ishlashni boshlaydi. Chunki asos allaqachon bor.
Ko‘pincha odamlar o‘zini “falon tildagi dasturchiman” deb tanishtiradi. Aslida esa to‘g‘risi “men dasturchiman, hozir falon tilda ishlayapman” bo‘lishi kerak. Texnologiyalar o‘zgaradi, bozor talablari almashadi, kecha mashhur bo‘lgan vosita bugun eskirishi mumkin. Agar inson o‘z kasbini bitta til bilan bog‘lab qo‘ysa, u o‘zi bilmagan holda rivojlanishini cheklab qo‘yadi.
Real loyihalarda bitta til bilan yashab bo‘lmaydi. Bugun mavjud tizimni tushunish uchun boshqa stack kerak bo‘ladi, ertaga esa butunlay yangi texnologiya talab qilinadi. Shunday vaziyatda tilni emas, fikrlashni biladigan dasturchi oldinga chiqadi. Chunki u moslashadi, o‘rganadi va natija chiqaradi.
Bu, albatta, tillarning ahamiyati yo‘q degani emas. Har bir tilning o‘z joyi, o‘z kuchli tomoni bor. Lekin til hech qachon dasturchining o‘zidan ustun bo‘lib qolmasligi kerak. Til — qo‘ldagi asbob, dasturchi esa uni qayerda va qanday ishlatishni biladigan mutaxassis.
Shu sababli haqiqiy dasturchi bitta sintaksisga yopishib olmaydi. U muammoni markazga qo‘yadi, yechimni o‘ylaydi va kerak bo‘lsa, yangi tilni ham o‘rganib ketaveradi. Chunki dasturchilik — bu til bilish emas, fikrlash madaniyati.
Mashhur maqolalar
Oxirgi 30 kun davomida eng ko'p o'qilgan maqolalarni ko'rishingiz mumkin.